محمدحسين ناصر الشريعه
254
تاريخ قم ( فارسى )
انار اللّه برهانهما « 1 » درويش شمس الدين محمد و درويش يحيى شصت سال در آن آستانهء مقدسه شب و روز مشغول به خدمت بوده ، و شبها سر بر آن آستان نهاده خدمت مىكردند و خانه و زن و فرزند سيد و تكيهء درويش يحيى در بالاى سر آن حضرت در خانهاى است موجود . و از ايشان نسل نماند و دو برادر در « طرق » كه تا شهر يك دو فرسخ است ، مقبره و تختى و گنبدى به جهت مدفن خود ساختند ، و هر دو در آن مكان مدفونند و بقعه و كاروانسرائى و اسبابى و عمارات عالى بر زيب و زينت از ايشان و به جهت رعايت ادب گستاخى دانستهاند اختيار قبر خود آنجا فرمودند . و ديگر صلحا و اتقياء از موضع جاسب بسيار برخاستهاند ، خصوصا شيخ على جاسبى كه در موضع جمعكتان قم مدفون است و از جملهء اجلاء و صلحا بوده است . و ديگر سالك طريقت شيخ نظامى است كه سيد بوده ، و اسمش سيد الياس بن الياس مشهور است ، چنانكه خود گفته است . در خط نظامى ار نهى گام * بينى عدد هزار يك نام الياس كالف برى ز نامش * هم با نود و نه است كامش ديگر مىفرمايد : چه دُر گرچه در بحر گنجه گمم * ولى از قهستان شهر قمم حضرت شيخ از اقطاب و اوتاد بوده ، سلاطين زمان را به خدمتش سر مفاخرت بر آسمان رسيده ، چنانكه خود مىفرمايد : بگفتم بوسمش همچون زمين پاى * چه ديدم آسمان برخاست از جاى در عتبهء فقر و درويشى ، سلاطين زمان و ارباب حكم و فرمان پيوسته ، به ملازمتش شتافتهاند ، چنانكه خود در مناجات و توحيد مىگويد : چون به عهد جوانى از بر تو * به در كس نرفتم از در تو همه را بر درم فرستادى * من نمىخواستم توأم دادى چون كه بر درگه تو گشتم پير * ز آنچه ترسيدنى است دستم گير و ديگر حالات شيخ بسيار است ، و در عصر سلطان طغرل بن ارسلان بوده ، و در شهور سنهء 556 مزارش در ظاهر بلدهء گنجه مطاف اهل عالم است ، و كلمات شيخ از اعجاز است ،
--> ( 1 ) - منظور سلطان حسين ميرزا آخرين پادشاه تيمورى ، و شاه اسمعيل صفوى است ( د )